ท่าตูม  เป็นชื่อตำบลหนึ่งของอำเภอแก่งคอย  ตั้งขึ้นเป็นตำบลตั้งแต่ปี  พ.ศ. 2457  ตามท่าตูม  เป็นชื่อตำบลหนึ่งของอำเภอแก่งคอย  ตั้งขึ้นเป็นตำบลตั้งแต่ปี  พ.ศ. 2457  ตามพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ.  2457  ในรัชการที่ 5 (พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวฯ)  เดิมเป็นบ้านหนึ่งอยู่รวมกับตำบลสีทา  รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าฯ  ราชอนุชาในรัชกาลที่ 4  เสด็จขึ้นมาเลือกสถานที่สร้างเป็นพระราชวัง  เป็นราชธานีสำรองไว้เพื่อป้องกันข้าศึกในภาคตะวันออกเฉียงเหนืออยู่ระหว่าง  พ.ศ. 2402-2408    มูลเหตุที่ได้นามว่าตำบลท่าตูม  เนื่องมาจากบริเวณชายหาดริมแม่น้ำป่าสัก  ใกล้กับบ้านหมู่ที่ 1 สมัยนั้นมีอ่าวกว้างเป็นหาดทรายยาวเหยียด    มีทิวทัศน์งดงามสะอาดตามาก  เป็นทิวธรรมชาติที่น่ารื่นรมย์ น่าเที่ยวชมมากทีเดียว  ตรงนี้เอง  สมัยเมื่อพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าฯ เสด็จมา  ทางการเมืองสระบุรีได้ทำการปลูกปะรำรับเสด็จขึ้นไว้ตรงบริเวณชายหาดแห่งนี้  และมีต้นไม้เพียงต้นเดียวที่อยู่บริเวณนี้ก็คือ  ต้นมะตูมแลสมัยก่อนยังทิ้งร่องรอยของทาง  หรือชาวบ้านเรียกว่าคลอง  สำหรับเสด็จโดยช้างพระที่นั่งเพื่อผ่านไปยังเขาคอก  ซึ่งมีพื้นที่ติดต่อบ้านท่าตูม   หมู่ที่ 1 หมู่ที่ 2 และหมู่ที่ 4 (ตำบลท่าตูมปัจจุบัน)  ชาวบ้านที่ตั้งรกรากสร้างบ้านสร้างเรือนกันอยู่อย่างหนาแน่น   ก็เฉพาะบริเวณหมู่บ้านดังกล่าวนี้เท่านั้นเพราะมีแม่น้ำป่าสักได้ไหลผ่านด้วยเหตุนี้จึงเอานิมิตรหมายต้นมะตูม    เป็นนามตำบลในเมื่อทางราชการอนุญาตให้ตั้งตำบลขึ้นในรัชสมัยรัชกาลที่ 5     ประวัติความเป็นมาของตำบลบ้านธาตุ  บ้านธาตุเป็นตำบลเก่าแก่ ตั้งมาสมัยรัชการที่ 5 ประกาศใช้พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ. 2457 สมัยที่พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าฯ พระราชอนุชา ในรัชกาลที่ 4 เสด็จมาหาสถานที่สร้างวัง  ปัจจุบันชื่อของตำบลนี้ตั้งตามชื่อ “ธาตุ” ที่ปรากฏมาแต่โบราณกาล คำว่าธาตุ คือ เจดีย์ เป็นคำชาวไทยอีสานเรียกกันมาแต่อดีต  และต่อมาได้มีประกาศให้องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านธาตุยุบรวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลท่าตูม  ตามประกาศในราชกิจจานุเบกษาฉบับประกาศทั่วไป เล่ม 121 ตอนพิเศษ 111ง ลงวันที่ 5 ตุลาคม 2547 แล้วจึงเรียกชื่อว่าองค์การบริหารส่วนตำบลท่าตูม     ตามที่กระทรวงมหาดไทยได้มีประกาศให้องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านธาตุยุบรวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลท่าตูม  ตามประกาศในราชกิจจานุเบกษาฉบับประกาศทั่วไป เล่ม 121 ตอนพิเศษ 111ง  ลงวันี่ 5 ตุลาคม 2547 แล้วจึงเรียกชื่อว่าองค์การบริหารส่วนตำบลท่าตูม
1.2 ที่ตั้งและขนาดตำบลท่าตูม  เป็นตำบลหนึ่งใน  12  ตำบลของ  อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี   ตั้งอยู่เลขที่ 115  หมู่ที่ 3  ตำบลท่าตูม  อำเภอแก่งคอย  จังหวัดสระบุรี   มีระยะทางจากที่ว่าการอำเภอประมาณ  9 กิโลเมตร 
1.3 เนื้อที่ ตำบลท่าตูม มีเนื้อที่ประมาณ  24.81  ตารางกิโลเมตร  หรือประมาณ  15,286 ไร่ 1.4 ภูมิประเทศ  สภาพพื้นที่โดยทั่วไปเป็นที่ลุ่มสลับกับเทือกเขาซึ่งติดต่อเป็นอาณาบริเวณเดียวกับตำบลสองคอนและตำบลท่าคล้อ  และมีแหล่งน้ำที่สำคัญคือแม่น้ำป่าสัก  ไหลผ่านตำบลท่าตูม  หมู่ที่ 1 ,หมู่ที่ 3 และพื้นตำบลบ้านธาตุทั้ง 5 หมู่  เป็นระยะความยาวประมาณ  7.5 กิโลเมตรคลองห้วยบุญ  ผ่านตำบลท่าตูมหมู่ที่ 2  ,หมู่ที่ 4 และตำบลบ้านธาตุหมู่ที่ 1 ,หมู่ที่ 5 ทำให้สภาพโดยทั่วไปเหมาะสำหรับการทำเกษตรกรรม  เช่น  การทำนา  การปลูกพืชไร่  การทำสวนผลไม้และการเลี้ยงสัตว์
1.5 จำนวนหมู่บ้าน  มี  9  หมู่บ้าน   อยู่ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบล   เต็มหมู่บ้าน  9 หมู่บ้าน  โดยแยกพื้นการปกครองออกเป็น 9 หมู่บ้าน  ดังนี้

1.6 ประชากรประชากรทั้งสิ้น  3,792   คน  แยกเป็นชาย  1,869 คน  หญิง  1,923  คน  มีความหนาแน่นเฉลี่ย 153  คน/ตารางกิโลเมตร  (ข้อมูล  ณ  ตุลาคม    พ.ศ.  2553   สำนักบริหารทะเบียนกรมการปกครอง)
2. สภาพเศรษฐกิจ2.1อาชีพ  ส่วนใหญ่ประชาชนประกอบอาชีพเกษตร  เช่น  การทำนา  การทำไร่ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์  ไร่มันสำปะหลัง  ไร่ถั่ว  การทำสวนผลไม้  เลี้ยงสัตว์  และบางส่วนรับจ้างทั่วไปและรับจ้างแรงงานในโรงงานอุตสาหกรรม
2.2หน่วยธุรกิจในเขต อบต.1. โรงสีข้าว 1 แห่ง2. โรงงานอุตสาหกรรม 2 แห่ง  (โรงโม่หิน,โรงงานไม้อัดไทย)3. ฟาร์มไก่ 2 แห่ง4. ปั๊มน้ำมันและก๊าซ 1 แห่ง5. โรงงานอุตสาหกรรมในครัวเรือน 1 แห่ง
3.สภาพสังคม3.1 การศึกษาตำบลท่าตูม  มีโรงเรียนประถมศึกษา จำนวน 2 แห่งโรงเรียนอนุบาล 3 ขวบ (สังกัด อบต.) จำนวน 1 แห่งที่อ่านหนังสือพิมพ์ประจำหมู่บ้าน จำนวน 3 แห่ง3.2 สถาบันและองค์กรทางศาสนา                          ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ  โดยมีวัดและสำนักสงฆ์จำนวน 8 แห่ง  ได้แก่1.  วัดท่าสีโพธิ์เหนือ หมู่ที่ 3 จำนวนพระสงฆ์/สามเณร 6 รูป2. วัดท่าสีโพธิ์ใต้ หมู่ที่ 3 จำนวนพระสงฆ์/สามเณร 4 รูป3. วัดเขาขุย หมู่ที่ 4 จำนวนพระสงฆ์/สามเณร 5 รูป4. สำนักสงฆ์ถ้ำเทพนิมิต หมู่ที่ 2 จำนวนพระสงฆ์/สามเณร 3 รูป5. สำนักสงฆ์ถ้ำสันติสุข หมู่ที่ 2 จำนวนพระสงฆ์/สามเณร 4 รูป6. วัดบ้านธาตุใต้ หมู่ที่ 1 จำนวนพระสงฆ์/สามเณร 5 รูป7. วัดท่ากะเบา หมู่ที่ 2 จำนวนพระสงฆ์/สามเณร 5 รูป8. วัดบ้านธาตุเหนือ หมู่ที่ 3 จำนวนพระสงฆ์/สามเณร 2 รูป

3.3สาธารณสุขตำบลท่าตูม มีสถานีอนามัยประจำตำบล   2 แห่ง1. สถานีอนามัยท่าตูม  ตั้งอยู่หมู่ที่ 3 จำนวนเจ้าหน้าที่    2 คน2. สถานีอนามัยบ้านธาตุ  ตั้งอยู่หมู่ที่ 1 จำนวนเจ้าหน้าที่    2 คน3. ศูนย์สาธารณสุขมูลฐานประจำหมู่บ้าน  9  แห่ง4. อัตราการมีและใช้ส้วมราดน้ำ  ร้อยละ 100
4. การบริการพื้นฐาน4.1 การคมนาคม    องค์การบริหารส่วนตำบลท่าตูม  มีเส้นทางคมนาคมถนนลาดยางส่วนท้องถิ่น  (ถนนอดิเรกสาร)  ผ่าน 1 สาย  และมีถนนลูกรังเชื่อมต่อกับตำบลสองคอน  1 สาย  มีถนนคสล. และถนนลูกรังเชื่อมโยงระหว่างหมู่บ้าน4.2 การโทรคมนาคม      องค์การบริหารส่วนตำบลท่าตูม  มีโทรศัพท์สาธารณะ ตำบลท่าตูม  2 แห่ง  ,ตำบลบ้านธาตุ  4 แห่ง4.3 การไฟฟ้า      องค์การบริหารส่วนตำบลท่าตูม  มีจำนวนครัวเรือนที่มีไฟฟ้าใช้ครบทุกครัวเรือน4.4 แหล่งน้ำที่สร้างขึ้น- บ่อน้ำตื้น 7 แห่ง - บ่อน้ำตื้นส่วนตัว 4 แห่ง- บ่อน้ำโยก 17 แห่ง - สระน้ำสาธารณะ 2 แห่ง- ฝ. 33 4 แห่ง - ฝ. 99 3 แห่ง- ประปาหมู่บ้าน 9 แห่ง - ถังเก็บน้ำฝน คสล. 3 แห่ง- หอถังเหล็ก (อบต.) 8 แห่ง - หอถังเหล็ก (ส่วนตัว) 1 แห่ง- ฝายกั้นน้ำ 12 แห่ง5. ข้อมูลอื่น ๆ1.1ทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลท่าตูมมีภูเขาหินปูน  หินแกรนิตย์  ซึ่งใช้เป็นส่วนประกอบในอุตสาหกรรมการก่อสร้าง  และหินอ่อน1.2มวลชนจัดตั้ง1. ลูกเสือชาวบ้าน จำนวน  1  รุ่น  จำนวน 217 คน2. อปพร. จำนวน  1  รุ่น จำนวน    90 คน3. กลุ่มสภาวัฒนธรรมไทย จำนวน 20 คน4. กลุ่มกีฬา จำนวน 25 คน5. กลุ่มประชาคมตำบล จำนวน 9  กลุ่ม6. กลุ่มอาสาสาธารณสุขมูลฐานประจำหมู่บ้าน จำนวน  9 กลุ่ม7. อาสาพัฒนาชุมชน จำนวน  1 กลุ่ม จำนวน 22 คน8. สายตรวจประชาชนตำบลบ้านธาตุ,ท่าตูม จำนวน 1 หน่วย 9. กลุ่มอาชีพสตรี ตำบลบ้านธาตุ จำนวน  1 กลุ่ม จำนวน 15 คน10.กลุ่มผู้ผลิตน้ำดื่ม จำนวน  1 กลุ่ม จำนวน 45 คน11. กลุ่มอาชีพสตรีบ้านท่าตูม จำนวน  1 กลุ่ม  จำนวน 15 คน12.กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรท่าตูม จำนวน  1 กลุ่ม จำนวน 10 คน
6. ศักยภาพในตำบลก.ศักยภาพขององค์การบริหารส่วนตำบล(1)  บุคลากร จำนวน  26 คน- สำนักปลัดองค์การบริหารส่วนตำบล จำนวน 5 คน- ส่วนการคลัง จำนวน 2 คน- ส่วนโยธา จำนวน 2 คน- ส่วนการศึกษาฯ จำนวน - คน- ลูกจ้างประจำ จำนวน 4 คน- ลูกจ้างชั่วคราว(พนักงานจ้างตามภารกิจ) จำนวน 6 คน- ลูกจ้างชั่วคราว(พนักงานจ้างทั่วไป) จำนวน 6 คน- พนักงานจ้างเหมา จำนวน 1 คน(2) ระดับการศึกษา- ประถมศึกษา จำนวน 8 คน- มัธยมศึกษา/อาชีวศึกษา จำนวน 8 คน- ปริญญาตรี จำนวน 7 คน- สูงกว่าปริญญาตรี จำนวน 3 คน